ISPM 15 Uygulamaları ve İhracatçı Üye Bilgileri

Sayın Üyemiz,

T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğünden alınan ISPM-15 Uygulamaları hakkında yazı içeriği aşağıda yer almaktadır:

Uluslararası ticarette, ahşap ambalaj malzemeleri ile ilgili düzenlemelerin Birleşmiş Milletler bünyesinde 1946 yılında kurulan Gıda ve Tarım Örgütünce (Food and Agriculture of United Nations FAO) yapılmaktadır. FAO tarafından bitkisel materyallerin ithalat ve ihracatının sağlıklı bir şekilde gerçekleştirilmesi amacıyla kısa adı IPPC (International Plant Protection Convention: Uluslararası Bitki Sağlığı Konvansiyonu) olan bir sözleşme hazırlanmıştır. Bu sözleşme 1952 yılında imzaya açılmış olup ülkemiz 29 Temmuz 1988 yılında bu sözleşmeyi imzalayarak taraf olmuştur.

Uluslararası Bitki Koruma Sözleşmesine (IPPC) taraf olan üye ülkeler, ihraç yolu ile ülkelerine gelen mal ve malzeme ile birlikte taşıma, koruma gibi amaçlarla kullanılan ahşap ambalaj malzemelerin FAO tarafından yayınlanan ISPM-15 (Uluslararası Bitki Sağlığı Önlemleri-Ahşap Ambalaj Materyali) standardına uygun olarak ısıl işleme tabi tutulmasını istemektedirler. İlgili ülkelerin yetkili otoriteleri, ISPM-15 standardına göre ısıl işlem uygulaması yapılmamış ahşap ambalaj malzemesinin kullanıldığının tespit edilmesi durumunda, kendi ülkelerini zararlı organizmalardan korumak için ülkelerine gelen ihraç ürününü, ya hiç kabul etmeden ambalaj malzemesi ve ihraç ürünü ile birlikte ya da üzerinden ihraç ürünü alarak sadece ahşap ambalaj malzemesini ülkemize geri göndermektedirler.

Alınan geri bildirimlerden dolayı hem ihracatçımız hem de ülke ekonomisi çok büyük zarar görmekte, ihraç edilen ürünün satış işleminin aksamasının ve ülkemize döviz girişinin engellenmesinin yanında, ihracatçı ürünün geri iade edilme sürecindeki nakliye ve diğer işlemlerin ücretlerini ilave olarak ödemek zorunda kalmaktadır. Bunun sonucunda da, uluslararası ticarette kullanılan Türkiye menşeli ürünlerde zararlı organizma riskinin olabileceği algısı oluşmakta ve ülkemiz uluslararası piyasada prestij kaybetmektedir.

Ülke olarak taraf olduğumuz, Uluslararası Bitki Koruma Sözleşmesi, (IPPC) kapsamında, zararlı organizmaların, ihracatta kullanılan ahşap ambalaj malzemeleri ile taşınması ve yayılmasını önlemek üzere, ihracatçılarımızın mağdur olmamaları, ülkemiz ekonomisinin zarar görmemesi için şuan uygulamada olan 27.05.2015 tarih ve 29368 sayılı Resmi Gazete 'de yayınlanan "Ahşap Ambalaj Malzemelerinin Isıl İşleme Tabi Tutulması ve İşaretlenmesine Dair Yönetmelik" kaldırılarak yeni yönetmelik 25 Mayıs 2019 tarih ve 30784 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanmış yeni yönetmeliğin yürürlük tarihi de 01/01/2020 olarak belirlenmiştir.

Ahşap ambalaj malzemelerine ısıl işlem uygulaması ve ISPM-15 işaretlemesi konusu yurt içindeki ticarette ihtiyaç duyulan bir konu olmayıp tamamen ihracat yapan firmaları ilgilendiren bir konudur. İhracatçılarımızın bir takım yanlış ve eksik bilgilendirmelerden dolayı ISPM-15 işaretlemesi yapılmış fakat ISPM-15 standardına uygun olmayan ahşap ambalaj malzemesi kullanması veya ihracatta, ısıl işlem görmüş ISPM-15 standardına uygun ahşap ambalaj malzemesi kullanma zorunluluğu hakkında hiçbir bilgi sahibi olmaması nedeniyle ihraç ettikleri mallarla birlikte kullanılan ahşap ambalaj malzemelerinde ISPM-15 işaretinin hiç bulunmaması sebebiyle Tarım ve Orman Bakanlığına yoğun olarak geri bildirimde bulunulmaktadır.

İhracat işlemlerinde resmi kontroller, Zirai Karantina ve İl Müdürlüklerinde görevli inspektörler tarafından titiz bir şekilde yapılmaktadır. İnspektörlerimiz ihraç edilecek ürünün bitki ve bitkisel ürün olması durumunda ihraç edilen ürünle birlikte kullanılan ahşap ambalaj malzemelerinin mezkur yönetmeliğe ve ISPM-15 standardına uygunluğunu kontrol etmekte uygun olması durumunda ihracat işlemlerine izin vermektedir. Fakat inspektörlerimizin bitki ve bitkisel ürün dışında yurtdışına ihraç edilen mermer, beyaz eşya, makine ekipman, oto yedek parça, cam, elektronik eşya vb. gibi diğer sanayi ürünleri ile ilgili herhangi bir görev ve yetkisi olmaması nedeniyle ihraç edilen bu sanayi ürünleri ile birlikte kullanılan ahşap ambalaj malzemelerini görmemekte ISPM-15 işaretlemesi yapılıp yapılmadığını ve ISPM-15 standardına uygunluğunu denetleyememektedir.

Tarım ve Orman Bakanlığına yapılan geri bildirimlerin çok büyük bir kısmını inspektörlerimiz tarafından kontrolü yapılamayan bu ürün grupları oluşturmaktadır. İhracatçılarımızın mağdur olmamaları, çok büyük fedakârlıklarla ve emeklerle ürettikleri ürünlerin ihracatında karşı ülkede sorun yaşamaması, ihracatçımızın hiçbir ürününün kullanılan ahşap ambalaj malzemesinden dolayı geri iade edilmemesi için yeni yönetmeliğin yürürlüğe giriş tarihi olan 01/01/2020 tarihine kadar Bakanlık olarak yoğun bir bilgilendirme çalışması yapılarak, ihracatçılarımızın mağduriyetlerinin önüne geçilmesi hedeflenmiştir.

Yeni yönetmelikte, ihracatta kullanılan ahşap ambalaj malzemesinin paydaşları olan izin belgeli işletmeler, ihracatçılar ve piyasada ikinci elçi olarak tabir edilen tedarikçilere eşit sorumluluklar yüklenmiştir. Her bir kesimin kendi sorumlulukları içerisinde, izin belgeli işletmelerin yönetmeliğe uygun ahşap ambalaj malzemesi üretmesi, ihracatçıların kullanması, tedarikçilerce de ticaretini yapması durumunda alınan geri bildirimlerin asgari düzeye indirileceği göz önüne alındığında ihraç ettiğimiz ürünlerle ilgili olarak ülkemiz uluslararası piyasada prestij kazanacağı aşikardır.

01/01/2020 tarihinde yürürlüğe girecek yönetmeliğin ihracatçılarımızca çok iyi incelenmesi durumunda ileride yaşanacak mağduriyetlerin önüne geçileceği muhakkaktır. Yeni yönetmelik ile ihracatçılarımıza yüklenen sorumluluklar kapsamında yapmış oldukları ihracatlarda yönetmeliğe uygun ahşap ambalaj malzemesi kullanmamaları durumunda idari yaptırımlar getirilmiştir. Bu konunun özellikle dikkate alınarak ihracatçı firmaların satın alma biriminde görevli çalışanların ucuz ahşap ambalaj malzemesinden ziyade yönetmeliğe uygun, ISPM-15 standardına göre işaretlemesi yapılmış ahşap ambalaj malzemesi satın alması gerekmektedir.

Bu kapsamda, Bakanlık tarafından yeni yönetmeliğin uygulanması ile ilgili olarak tüm paydaşları kapsayacak şekilde yapılacak olan eğitim toplantılarına katılmak isteyen firmalarımızın ekte yer alan tabloyu doldurarak 25 Haziran 2019 günü mesai bitimine kadar Genel Sekreterliğimize iletmesi gerekmektedir.

Bilgilerinizi rica ederim.